Ξεκινώντας με τη φωνή των παιδιών: Τα πρώτα βήματα του Σχεδίου Δράσης για την αυτοαξιολόγηση της σχολικής μονάδας «Καινοτομία με Σελιδοδείκτη»

 Κάθε ουσιαστική εκπαιδευτική καινοτομία ξεκινά από τις

ανάγκες, τα ενδιαφέροντα και τις εμπειρίες των ίδιων των παιδιών. 

Με αυτή τη φιλοσοφία άρχισε και το Σχέδιο Δράσης «Καινοτομία με Σελιδοδείκτη», με στόχο την ανάπτυξη της φιλαναγνωσίας μέσα από τη συμμετοχή, τη συνεργασία και τη συνδιαμόρφωση.

Στα πρώτα στάδια του προγράμματος, τα παιδιά επισκέφθηκαν τη βιβλιοθήκη της τάξης και την ανταλλακτική βιβλιοθήκη του σχολείου, παρατήρησαν τους χώρους, συζήτησαν για τις αναγνωστικές τους συνήθειες και κατέθεσαν τις σκέψεις και τις προτάσεις τους. Μέσα από έναν ουσιαστικό διάλογο, διαμορφώθηκε από κοινού ένα checklist διερεύνησης, το οποίο αξιοποιήθηκε για την καταγραφή των απόψεων, των αναγκών και των επιθυμιών τους σχετικά με τα βιβλία, τον δανεισμό και την οργάνωση της αναγνωστικής γωνιάς.

Η ενεργός συμμετοχή των παιδιών στην αρχική διερεύνηση αποτέλεσε το θεμέλιο για τον σχεδιασμό των επόμενων δράσεων. Οι μαθητές δεν ήταν απλοί αποδέκτες ενός έτοιμου προγράμματος, αλλά ισότιμοι συνοδοιπόροι στη διαμόρφωσή του.

 Οι ιδέες τους αξιοποιήθηκαν τόσο για τον σχεδιασμό των δράσεων φιλαναγνωσίας όσο και για τη βελτίωση και τον εμπλουτισμό της βιβλιοθήκης και της αναγνωστικής γωνιάς της τάξης.

Η προσέγγιση αυτή στηρίζεται στις παιδαγωγικές αρχές του Paulo Freire, ο οποίος υποστήριζε ότι η γνώση οικοδομείται μέσα από τον διάλογο, τη συνεργασία και τη συμμετοχή των μαθητών στις αποφάσεις που αφορούν τη μάθησή τους. Παράλληλα, συνδέεται με τις αρχές της αυθεντικής μάθησης, καθώς τα παιδιά κλήθηκαν να διερευνήσουν πραγματικές ανάγκες του σχολικού τους περιβάλλοντος, να εκφράσουν απόψεις, να προτείνουν λύσεις και να δουν τις ιδέες τους να υλοποιούνται.

Η δράση συνδέεται επίσης με τη φιλοσοφία του προγράμματος «Οικολογικά Σχολεία», με θέμα " ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΖΩΝΤΑΝΕΥΟΥΝ ΙΣΤΟΡΙΕΣ"  το οποίο προάγει τη δημοκρατική συμμετοχή των μαθητών, τη συνεργατική λήψη αποφάσεων και την ενεργή εμπλοκή τους στη βελτίωση του σχολικού περιβάλλοντος. 

Η δημιουργία και η αναβάθμιση μιας ελκυστικής γωνιάς ανάγνωσης, καθώς και η αξιοποίηση της ανταλλακτικής βιβλιοθήκης, ενισχύουν την κουλτούρα της επαναχρησιμοποίησης, του διαμοιρασμού των πόρων και της υπεύθυνης διαχείρισης των υλικών, αξίες που βρίσκονται στον πυρήνα της εκπαίδευσης για την αειφορία.

Με αυτόν τον τρόπο, το «Καινοτομία με Σελιδοδείκτη» δεν προωθεί μόνο την αγάπη για το βιβλίο, αλλά καλλιεργεί και δεξιότητες ενεργού πολίτη. Τα παιδιά μαθαίνουν ότι η γνώμη τους έχει αξία, ότι μπορούν να συμβάλλουν θετικά στη διαμόρφωση του σχολείου τους και ότι η συνεργασία αποτελεί το κλειδί για τη δημιουργία μιας κοινότητας μάθησης που σέβεται τόσο τον άνθρωπο όσο και το περιβάλλον.

Γιατί η φιλαναγνωσία ανθίζει όταν τα παιδιά έχουν φωνή, ευθύνη και ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση του κόσμου γύρω τους.