Στην τάξη μας, το περιβάλλον δεν διαμορφώνεται μόνο από τις δασκάλες για τα παιδιά, αλλά μαζί με τα παιδιά, μέσα από έναν ζωντανό και διαρκή διάλογο. Εμπνευσμένοι από την παιδαγωγική του Freinet και τις ιδέες του Freire, καλλιεργούμε ένα δημοκρατικό σχολείο όπου οι μαθητές δεν είναι παθητικοί δέκτες αλλά ενεργοί συμμέτοχοι.
Τα παιδιά επιλέγουν, προτείνουν, οργανώνουν, εκφράζονται και συνδημιουργούν τον χώρο και τις εμπειρίες τους, δίνοντας μορφή σε μια τάξη που αντανακλά τις ανάγκες και τα όνειρά τους. Όπως ο Φρενέ μιλούσε για συνεργατική μάθηση σε ένα δημοκρατικό σχολείο και ο Φρέιρε για συνειδητοποίηση μέσω του διαλόγου, έτσι κι εμείς χτίζουμε μια κοινότητα μάθησης που ενδυναμώνει τα παιδιά ως πολίτες ενός σχολείου που τα σέβεται και τα υπολογίζει.
Ένα παράδειγμα αυτής της συμμετοχικής προσέγγισης είναι η δημιουργία της γωνιάς του ανθοπωλείου, που γεννήθηκε μέσα από τις παρατηρήσεις και τις επιθυμίες των παιδιών την άνοιξη.
Συζητήσαμε μαζί τι θα χρειαστούμε, καταγράψαμε ιδέες, φτιάξαμε λίστες υλικών και διακοσμήσαμε τον χώρο με ζωγραφιές, κάρτες λουλουδιών, τιμοκαταλόγους και χειροποίητες ταμπέλες.
Τα παιδιά ανέλαβαν ρόλους – ανθοπώλες, πελάτες, ταμίες – και οργάνωσαν τον τρόπο λειτουργίας της γωνιάς με δικούς τους κανόνες. Μέσα από αυτό το "παιχνίδι", που δεν ήταν απλώς παιχνίδι αλλά μια μορφή βιωματικής μάθησης, καλλιεργήθηκαν δεξιότητες επικοινωνίας, γλωσσικού και μαθηματικού γραμματισμού, υπευθυνότητας.
Η γωνιά έγινε σύμβολο της δύναμης που αποκτούν τα παιδιά όταν τους δίνεται χώρος και λόγος σε ένα σχολείο που τα σέβεται ως ισότιμους συνοδοιπόρους.
Τα παιδιά επιλέγουν, προτείνουν, οργανώνουν, εκφράζονται και συνδημιουργούν τον χώρο και τις εμπειρίες τους, δίνοντας μορφή σε μια τάξη που αντανακλά τις ανάγκες και τα όνειρά τους. Όπως ο Φρενέ μιλούσε για συνεργατική μάθηση σε ένα δημοκρατικό σχολείο και ο Φρέιρε για συνειδητοποίηση μέσω του διαλόγου, έτσι κι εμείς χτίζουμε μια κοινότητα μάθησης που ενδυναμώνει τα παιδιά ως πολίτες ενός σχολείου που τα σέβεται και τα υπολογίζει.
Ένα παράδειγμα αυτής της συμμετοχικής προσέγγισης είναι η δημιουργία της γωνιάς του ανθοπωλείου, που γεννήθηκε μέσα από τις παρατηρήσεις και τις επιθυμίες των παιδιών την άνοιξη.
Συζητήσαμε μαζί τι θα χρειαστούμε, καταγράψαμε ιδέες, φτιάξαμε λίστες υλικών και διακοσμήσαμε τον χώρο με ζωγραφιές, κάρτες λουλουδιών, τιμοκαταλόγους και χειροποίητες ταμπέλες.
Τα παιδιά ανέλαβαν ρόλους – ανθοπώλες, πελάτες, ταμίες – και οργάνωσαν τον τρόπο λειτουργίας της γωνιάς με δικούς τους κανόνες. Μέσα από αυτό το "παιχνίδι", που δεν ήταν απλώς παιχνίδι αλλά μια μορφή βιωματικής μάθησης, καλλιεργήθηκαν δεξιότητες επικοινωνίας, γλωσσικού και μαθηματικού γραμματισμού, υπευθυνότητας.
Η γωνιά έγινε σύμβολο της δύναμης που αποκτούν τα παιδιά όταν τους δίνεται χώρος και λόγος σε ένα σχολείο που τα σέβεται ως ισότιμους συνοδοιπόρους.
Η δημιουργία ενός τέτοιου συμμετοχικού και δημοκρατικού μαθησιακού περιβάλλοντος αποτελεί θεμέλιο για την πρόληψη της βίας στο σχολείο.
Όταν τα παιδιά νιώθουν ότι ακούγονται, ότι οι ιδέες τους έχουν αξία και ότι συνδιαμορφώνουν την καθημερινότητά τους, καλλιεργούν σεβασμό, ενσυναίσθηση και υπευθυνότητα – βασικές δεξιότητες για μια ειρηνική σχολική ζωή. Μέσα από δράσεις όπως η γωνιά του ανθοπωλείου, τα παιδιά μαθαίνουν να συνεργάζονται, να επιλύουν διαφωνίες δημιουργικά και να λειτουργούν ως κοινότητα.
Το σχέδιο δράσης κατά της βίας δεν περιορίζεται σε παρεμβάσεις "διόρθωσης" συμπεριφορών, αλλά θεμελιώνεται στην καθημερινή καλλιέργεια σχέσεων εμπιστοσύνης, στην παιδαγωγική της ελευθερίας και της ισότητας Ένα σχολείο χωρίς βία είναι ένα σχολείο όπου τα παιδιά δεν είναι απλώς παρόντα, αλλά ενεργά συμμέτοχα.
